Przeczytasz w 14 min.
Przeczytano 595 razy
Ostatnia aktualizacja 2024-01-19

Co zrobić, aby jedna lampa była obsługiwana przez dwa włączniki w różnych miejscach?

Rozwiązanie dla dwóch włączników i jednej lampy

Sterowanie jednym źródłem światła z różnych punktów w domu może znacząco podnieść komfort korzystania z przestrzeni. Dla tych, którzy chcieliby podjąć się zadania zainstalowania takiego systemu, przygotowaliśmy ten poradnik. Należy jednak pamiętać, że do opisywanych tutaj prac trzeba mieć odpowiednie przygotowanie.

W dobie nowoczesnych technologii, możliwości sterowania domowym oświetleniem stają się coraz bardziej zaawansowane, co zapewnia użytkownikom komfort i elastyczność w zarządzaniu światłem w różnych częściach domu. Sterowanie jedną lampą z dwóch różnych miejsc może okazać się niezwykle przydatne, szczególnie w większych pomieszczeniach lub na różnych piętrach domu. W tym artykule przedstawimy kilka podstawowych oraz zaawansowanych metod, które umożliwią Ci samodzielne zainstalowanie systemu sterowania lampą z dwóch różnych punktów – od tradycyjnych rozwiązań przewodowych, poprzez przekaźniki bistabilne i wyłączniki schodowe, aż po nowoczesne systemy smart home.

Zanim jednak przejdziemy dalej, należy podkreślić, że proponowane w tym artykule rozwiązania są możliwe tylko i wyłącznie przy określonych warunkach. Co to oznacza? Przede wszystkim to, że instalacja musi być przygotowana do opisywanych tu rozwiązań zarówno tych konwencjonalnych (przewodowych), jak i opartych na przekaźnikach lub będących elementami smart home.

Systemy oświetlenia sterowane z wielu punktów

Oświetlenie w domu to nie tylko kwestia estetyki, ale także funkcjonalności. Wyobraź sobie sytuację, gdy po zmroku przechodzisz przez duży salon lub korytarz, aby dotrzeć do schodów prowadzących na piętro. W standardowym ustawieniu, aby włączyć lub wyłączyć światło, musisz pokonać całą drogę do przełącznika, co może być niewygodne, a czasem nawet niebezpieczne. Problem ten potęguje się w przypadku domów wielopiętrowych lub o rozbudowanej strukturze.

Rozwiązaniem tego typu problemów jest zastosowanie systemów oświetlenia sterowanego z wielu punktów. Takie systemy pozwalają na kontrolę oświetlenia z różnych miejsc w domu, co znacząco zwiększa komfort użytkowania przestrzeni. Możliwość włączania lub wyłączania światła z różnych lokalizacji jest nie tylko wygodna, ale także praktyczna. Na przykład, będąc na piętrze, możemy wyłączyć światło w kuchni na parterze bez konieczności schodzenia na dół.

Rozbudowane systemy sterowania oświetleniem mogą przybierać różne formy. Niektóre z nich opierają się na tradycyjnych rozwiązaniach przewodowych, inne zaś wykorzystują nowoczesne technologie bezprzewodowe. Dzięki temu możliwe jest nie tylko sterowanie oświetleniem, ale także integracja z innymi systemami smart home, co otwiera przed nami drzwi do jeszcze większych możliwości zautomatyzowania naszego domu. Na przykład możemy zaprogramować światła tak, aby włączały się automatycznie o określonych porach dnia lub w reakcji na różne zdarzenia, takie jak otwarcie drzwi wejściowych.
Wdrażanie systemów oświetlenia sterowanego z wielu punktów może początkowo wydawać się skomplikowane, ale z właściwym przygotowaniem i narzędziami, jest to zadanie w zasięgu ręki nawet dla osób, które nie są profesjonalnymi elektrykami, ale posiadają pewne podstawowe umiejętności w zakresie elektryki. W kolejnych częściach tego artykułu przyjrzymy się kilku popularnym rozwiązaniom, które pozwolą Ci z łatwością zrealizować to zadanie w Twoim domu.


Przekaźnik bistabilny jak działa
Schemat pracy przekaźnika bistabilnego

Podstawowe rozwiązania przewodowe: przekaźniki bistabilne i wyłączniki schodowe

Zarządzanie oświetleniem z wielu punktów często realizowane jest za pomocą przekaźników bistabilnych oraz wyłączników schodowych. To sprawdzone rozwiązania, które umożliwiają kontrolowanie jednego źródła światła z różnych lokalizacji w domu.

Przekaźnik bistabilny to typ przekaźnika, który zachowuje swój stan (włączony lub wyłączony) nawet po zaniku napięcia. Dzięki temu po ponownym pojawieniu się napięcia źródło światła pozostaje w takim samym stanie, w jakim było przed zanikiem. Przekaźniki te są bardzo wydajne energetycznie, co sprawia, że są doskonałym rozwiązaniem do sterowania oświetleniem w domach. Przekaźniki bistabilne charakteryzują się niską mocą statyczną, co oznacza, że zużywają bardzo mało energii elektrycznej w stanie spoczynku i nie wymagają ciągłego zasilania, aby utrzymać stan przełącznika.

Wyłączniki schodowe, z drugiej strony są jednym z najprostszych i najbardziej tradycyjnych rozwiązań umożliwiających sterowanie oświetleniem z wielu punktów. Polegają one na użyciu specjalnych przełączników, które instalowane są w różnych miejscach pomieszczenia lub domu i pozwalają na kontrolowanie jednego źródła światła.

Na przykład instalacja wyłącznika schodowego może obejmować umieszczenie jednego przełącznika przy wejściu do pomieszczenia, a drugiego – przy wyjściu, co pozwoli na włączanie i wyłączanie światła bez względu na to, skąd wchodzimy lub wychodzimy.

Podobnie przekaźniki bistabilne mogą być zainstalowane w taki sposób, aby umożliwić sterowanie oświetleniem z różnych punktów w domu, na przykład z parteru i piętra.

W praktyce zarówno przekaźniki bistabilne, jak i wyłączniki schodowe, są stosunkowo proste do zainstalowania, chociaż wymagają pewnej wiedzy z zakresu elektryki.

Instalacja przekaźnika bistabilnego

W przypadku instalacji przekaźnika bistabilnego proces zaczyna się od wyłączenia zasilania w obwodzie, nad którym będziesz pracować. Następnie przekaźnik bistabilny powinien zostać podłączony do obwodu lampy. Podłącz przewód zasilający do jednego z biegunów przekaźnika, a przewód łączący z lampą do drugiego bieguna. Dodatkowe przewody z przełączników powinny być podłączone do pozostałych terminali przekaźnika, zazwyczaj oznaczonych jako S1 i S2. W ten sposób, każdy przełącznik będzie mógł sterować stanem przekaźnika, a tym samym stanem lampy.

Montaż wyłączników schodowych

W przypadku wyłączników schodowych także zacznij od wyłączenia zasilania. Następnie, przygotuj dwie pary przewodów – jedną parę dla każdego wyłącznika. Każdy wyłącznik schodowy ma trzy zaciski: jeden wspólny (COM) i dwa przejściowe (L1 i L2). Zacznij od podłączenia przewodu zasilającego do zacisku COM pierwszego wyłącznika, a następnie podłącz jeden z przewodów przejściowych (L1 lub L2) do zacisku L1 lub L2 drugiego wyłącznika. Następnie z drugiego wyłącznika podłącz drugi przewód przejściowy do lampy. Upewnij się, że wszystkie połączenia są dobrze zabezpieczone, a następnie przywróć zasilanie, aby przetestować system.

Te podstawowe rozwiązania przewodowe są dobrą opcją dla tych, którzy wolą tradycyjne metody i chcą zminimalizować koszty, jednocześnie uzyskując wygodny system sterowania oświetleniem z wielu lokalizacji.

Do włączania światła wykorzystuje się również czujniki ruchu. To inteligentne rozwiązanie do zarządzania oświetleniem w domach i biurach, zapewniające wygodę oraz pomagające oszczędzać energię. Te urządzenia aktywują światło, kiedy wykryją ruch w swoim zasięgu, co jest szczególnie przydatne w pomieszczeniach używanych sporadycznie, takich jak korytarze czy łazienki.

Czujniki ruchu działają na zasadzie wykrywania zmian w otoczeniu. Czujnik na podczerwień (PIR) reaguje na zmiany temperatury spowodowane przez ruch ciepłych obiektów, takich jak ludzie lub zwierzęta. Z kolei czujniki mikrofalowe wysyłają fale, które odbijają się od poruszających się przedmiotów i na tej podstawie wykrywają ruch.

Przykładem takich czujników są Zone JQ-37 i ROLF JQ-L. Pierwszy jest czujnikiem na podczerwień o kącie detekcji 360 stopni, co oznacza, że może wykrywać ruch wokół siebie w pełnym zakresie. Może być montowany na suficie, co pozwala na efektywne pokrycie całego pomieszczenia. Natomiast ROLF JQ-L to urządzenie, które wykorzystuje technologię mikrofalową do wykrywania ruchu. Jego zasięg detekcji jest większy niż w przypadku czujników PIR, co czyni go lepszym dla większych przestrzeni.


Sterowanie oświetleniem z poziomu smartfona

Rozwiązania bezprzewodowe: systemy smart home

W dobie technologicznego postępu systemy smart home stają się coraz bardziej popularne jako nowoczesne i wygodne rozwiązania do zarządzania oświetleniem w domu. Stanowią atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnych, przewodowych systemów.

Podstawą działania bezprzewodowych systemów oświetlenia jest komunikacja między inteligentnymi przełącznikami lub włącznikami a źródłami światła za pośrednictwem sieci bezprzewodowej. Może to być realizowane poprzez lokalne sieci Wi-Fi lub technologie takie jak Zigbee czy Z-Wave. Dzięki temu możliwe jest sterowanie oświetleniem za pomocą smartfonu, tabletu lub nawet za pomocą komend głosowych, co dodatkowo zwiększa komfort użytkowania.

Jedną z głównych korzyści wynikających z zastosowania bezprzewodowych systemów oświetlenia jest ich łatwość instalacji. W przeciwieństwie do systemów przewodowych instalacja bezprzewodowa często nie wymaga ingerencji w istniejącą instalację elektryczną, co sprawia, że jest to idealne rozwiązanie dla osób, które nie mają zaawansowanych umiejętności elektrycznych. Ponadto bezprzewodowe systemy oświetlenia są bardzo elastyczne. Można je łatwo rozbudować o dodatkowe punkty sterowania lub źródła światła bez konieczności ciągnięcia nowych przewodów.

Kolejną znaczącą korzyścią jest możliwość integracji z innymi inteligentnymi urządzeniami w domu. Dzięki temu systemy oświetlenia mogą współpracować z innymi elementami inteligentnego domu, takimi jak czujniki ruchu, termostaty czy systemy bezpieczeństwa, tworząc spójny ekosystem, który znacząco ułatwia zarządzanie budynkiem.

Bezprzewodowe systemy oświetlenia to nie tylko nowoczesny wygląd i wygoda, ale także krok w stronę inteligentniejszego, bardziej zintegrowanego domu, gdzie różne systemy i urządzenia pracują razem, aby uczynić życie prostszym i bardziej komfortowym.

Systemy sterowania oświetleniem omawiamy na przykładzie rozwiązań firm Zamel i Blebox.

System sterowania oświetleniem Zamel

Jednym z czołowych graczy w dziedzinie inteligentnych systemów oświetlenia jest firma Zamel. Jej produkty cieszą się dużą popularnością na rynku również dzięki innowacyjnym rozwiązaniom, które umożliwiają użytkownikom łatwe sterowanie oświetleniem z różnych miejsc w domu.

Marka Zamel proponuje różne rozwiązania do bezprzewodowego sterowania oświetleniem. Przykładowe produkty obejmują:

  • Serię SUPLA – te produkty umożliwiają integrację i sterowanie innymi urządzeniami, takimi jak oświetlenie, elektronika domowa, bramy i drzwi. Wszystko odbywa się za pośrednictwem smartfonu lub tabletu. Komponenty SUPLA komunikują się przez sieć bezprzewodową, co eliminuje potrzebę inwestowania w drogie kontrolery automatyki budynkowej​​.
  • System EXTA FREE – również oferuje prostą konfigurację i sterowanie oświetleniem za pośrednictwem smartfonu, co zapewnia komfort oraz pozwala na automatyzację kontroli domu​. Częścią tego systemu jest np. zestaw bezprzewodowy RZB-04, który obejmuje 4-kanałowy przycisk radiowy RNK-04 i 2-kanałowy radiowy odbiornik montażowy ROP-02.
  • Zestaw startowy SUPLA Wi-Fi – zawiera trzy kontrolery ROW-02 umożliwiające sterowanie oświetleniem za pomocą przycisków lub przekaźników bistabilnych. Dzięki wbudowanemu modułowi Wi-Fi możliwe jest zdalne zarządzanie oświetleniem za pomocą aplikacji w smartfonie​.

Instalacja produktów Zamel jest stosunkowo prosta, nawet dla osób, które nie mają doświadczenia w pracy z systemami smart home. Wielu użytkowników docenia intuicyjne interfejsy oraz szczegółowe instrukcje dostarczane przez firmę. Proces konfiguracji systemu polega głównie na parowaniu urządzeń, ustawianiu harmonogramów świecenia czy definiowaniu scen oświetleniowych, w zależności od indywidualnych potrzeb użytkownika.

Produkty Zamel charakteryzują się niezawodnością i trwałością. Umożliwiają szeroki zakres personalizacji, co pozwala na dopasowanie systemu do konkretnych potrzeb i preferencji użytkownika. Do tego firma Zamel zapewnia wsparcie techniczne na wysokim poziomie, co jest kluczowe w przypadku ewentualnych problemów, czy pytań dotyczących produktów. Na marginesie warto dodać, że rozwiązania Zamel wymagają najczęściej wykorzystania głębokich puszek instalacyjnych, więc warto od razu się w nie zaopatrzyć.

System sterowania oświetleniem Blebox

W świecie inteligentnych systemów oświetlenia Blebox to kolejna marka, która zdobywa uznanie wśród konsumentów. Ta firma jest znana z innowacyjnych produktów, które zapewniają nie tylko wysoką funkcjonalność, ale także łatwość użytkowania.

W ofercie Bleboxa znajdują się różnorodne produkty takie jak: lightBoxswitchBox oraz dimmerBox. Dzięki nim użytkownik może sterować oświetleniem, przełącznikami oraz natężeniem światła. Niezależnie od wybranego urządzenia system Blebox oferuje możliwość sterowania jednym źródłem światła z wielu miejsc, zarówno poprzez aplikację mobilną, jak i dedykowane przyciski. Zaawansowane funkcje takie jak harmonogramy, sceny czy grupowanie urządzeń umożliwiają dostosowanie oświetlenia do indywidualnych potrzeb i upodobań.

Zarówno system Blebox, jak i Zamel to produkty wysokiej jakości, charakteryzujące się szeroką gamę funkcji. Niemniej jednak Blebox wyróżnia się prostszą integracją z aplikacją mobilną oraz bardziej intuicyjnym interfejsem. Z kolei Zamel może pochwalić się bardziej rozbudowanym wsparciem technicznym. Oba systemy mają swoje mocne i słabe strony, ale w porównaniu z innymi rozwiązaniami na rynku, zarówno Blebox, jak i Zamel to liderzy innowacyjności i funkcjonalności w dziedzinie inteligentnego sterowania oświetleniem.


Oświetlenie na korytarzu

Zalety i wady różnych rodzajów systemów sterowania oświetleniem

Współczesne technologie pozwalają na wiele sposobów sterowania oświetleniem w naszych domach i biurach. Wybór między systemami przewodowymi a bezprzewodowymi może być trudny. Oto analiza korzyści i ograniczeń obu tych rozwiązań, która pomoże w podjęciu świadomej decyzji.

Przewodowe systemy sterowania oświetleniem

Zalety przewodowych systemów sterowania oświetleniem to przede wszystkim:

  • Duża niezawodność – systemy przewodowe są zwykle bardziej stabilne, ponieważ nie są podatne na zakłócenia zewnętrzne typowe dla połączeń bezprzewodowych.
  • Wysoki poziom bezpieczeństwa – dzięki stałemu połączeniu ryzyko przerwania działania czy ataków hakerskich jest niskie.
  • Duża trwałość – instalacje przewodowe są często trwalsze, ponieważ nie zależą od baterii ani połączeń bezprzewodowych.

Do wad przewodowych systemów sterowania oświetleniem można zaliczyć:

  • Trudna instalacja – instalacja przewodowa zwykle wiąże się z koniecznością prowadzenia większych prac (np. kucia w ścianach) i zajmuje dużo czasu.
  • Brak elastyczności – modyfikacja lub rozbudowa systemu przewodowego może być bardziej skomplikowana.
  • Niska estetyka – przewody mogą być nieestetyczne i wymagać chowania ich w ścianach lub pod podłogą.

Bezprzewodowe systemy sterowania oświetleniem

Zalety bezprzewodowych systemów sterowania oświetleniem to:

  • Łatwa instalacja – systemy bezprzewodowe są prostsze w montażu, często nie wymagają ingerencji w strukturę budynku.
  • Duża elastyczność – można je łatwo modyfikować, dodając nowe elementy lub zmieniając konfigurację.
  • Łatwa integracja – bezprzewodowe systemy łatwo łączą się z innymi inteligentnymi urządzeniami w domu, tworząc spójny ekosystem.

Wśród wad bezprzewodowych systemów sterowania oświetleniem można wymienić:

  • Możliwość zakłóceń z powodu innych urządzeń bezprzewodowych lub fizycznych przeszkód.
  • Konieczność zasilania – wielu urządzeń bezprzewodowych wymaga regularnej wymiany baterii.
  • Mniejsze bezpieczeństwo – istnieje potencjalne ryzyko ataków hakerskich na połączenia bezprzewodowe.

Dla dużych, stałych instalacji, gdzie stabilność jest kluczem, systemy przewodowe mogą być bardziej odpowiednie, np. w dużych biurowcach czy instytucjach publicznych. Z kolei dla domów jednorodzinnych, mieszkań czy miejsc, które mogą wymagać częstych modyfikacji, systemy bezprzewodowe oferują większą elastyczność i łatwość w zarządzaniu. Ważne jest, aby dokładnie przeanalizować indywidualne potrzeby i warunki przed podjęciem decyzji.

Wykonanie systemu, w którym jedną lampą można sterować dwoma wyłącznikami lub z różnych pomieszczeń, nie jest skomplikowane. Współczesne technologie dają nam szerokie możliwości wyboru w zakresie sterowania oświetleniem w naszych przestrzeniach. Zarówno systemy przewodowe, jak i bezprzewodowe, mają swoje unikalne zalety, które decydują o ich przydatności w różnych miejscach użytkowania. Przy wyborze odpowiedniego rozwiązania kluczowe jest uwzględnienie indywidualnych potrzeb, budżetu oraz gotowości do ewentualnych modyfikacji w przyszłości.

Pamiętaj, ze względów bezpieczeństwa wszelkie prace opisane w tym artykule powinny być wykonywane przez wykwalifikowanych elektryków.

Przeczytaj więcej

Czytaj także:

Bezpieczeństwo i higiena pracy elektryka – Infografika

Bezpieczeństwo i higiena pracy elektryka – Infografika

BHP elektryka – zobacz infografikę, by bezpiecznie wykonywać zadani

Więcej
Zawód elektryka i odpowiedzialność za wykonanie instalacji elektrycznej – co mówią przepisy?

Zawód elektryka i odpowiedzialność za wykonanie instalacj

Jesteś elektrykiem? Sprawdź jakie kwalifikacje musisz mieć wykonują

Więcej
Poradnik Łukasza - Jak rozplanować rozdzielnicę?

Poradnik Łukasza - Jak rozplanować rozdzielnicę?

Zapraszamy do obejrzenia nowego poradnika. W tym odcinku Łukasz por

Więcej
Właściwe zabezpieczenie przewodów elektrycznych

Właściwe zabezpieczenie przewodów elektrycznych

O czym należy pamiętać przy układaniu kabli i przewodów? Z artykułu

Więcej
Jak podłączyć włącznik światła?

Jak podłączyć włącznik światła?

Samodzielne podłączenie włącznika światła może być satysfakcjonując

Więcej
Przyszłość i trendy technologiczne na 2024

Przyszłość i trendy technologiczne na 2024

Wszyscy zadajemy sobie pytanie, jaki będzie ten Nowy Rok, co przyni

Więcej