Polska zyskuje kolejny kluczowy ośrodek w europejskiej infrastrukturze badań nad sztuczną inteligencją. Po poznańskim PIAST AI Factory, w Krakowie powstaje Gaia AI Factory, realizowana przez konsorcjum kierowane przez Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH.
Projekt ma strategiczne znaczenie dla krajowego ekosystemu naukowego i technologicznego – będzie wspierał badania, innowacje oraz rozwój kompetencji w dziedzinie AI, w tym modelowanie językowe, technologie kosmiczne i rozwiązania medyczne.
Na realizację przedsięwzięcia przeznaczono 70 mln euro, pochodzących w równych częściach z budżetu Polski i Komisji Europejskiej.
Polska stawia na cyfrową suwerenność
Podczas ogłoszenia projektu wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podkreślił, że Gaia AI Factory to nie tylko inwestycja w infrastrukturę, ale także krok w kierunku cyfrowej suwerenności Polski.
Fabryka stanie się częścią europejskiej sieci centrów AI, koordynowanej przez EuroHPC JU, a jej działalność wpisuje się w szerszą strategię Unii Europejskiej na rzecz rozwoju zaufanej sztucznej inteligencji.
Konsorcjum łączące naukę i przemysł
Projekt Gaia AI Factory realizowany jest przez konsorcjum kilkunastu czołowych instytucji naukowych i technologicznych w kraju. W jego skład wchodzą m.in.:
- Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH,
- Wydział Technologii Kosmicznych AGH,
- Wrocławskie Centrum Sieciowo-Superkomputerowe Politechniki Wrocławskiej,
- Centrum Informatyczne TASK Politechniki Gdańskiej,
- ICM Uniwersytetu Warszawskiego,
- Narodowe Centrum Badań Jądrowych,
- NASK PIB, OPI PIB,
- Sano – Centrum Zindywidualizowanej Medycyny Obliczeniowej,
- Małopolskie Centrum Biotechnologii UJ,
- Instytut Matki i Dziecka oraz Krakowski Park Technologiczny.
Jak podkreśla wiceminister nauki Maria Mrówczyńska, projekt pozwoli wzmocnić współpracę między nauką a gospodarką.
Wspólne przedsięwzięcie Polski i Komisji Europejskiej
Projekt Gaia AI Factory realizowany jest w ramach Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia w zakresie Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC JU).
Wartość inwestycji to około 300 mln zł, z czego połowę pokryje Komisja Europejska, a połowę – polskie ministerstwa: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Ministerstwo Cyfryzacji.
Celem jest stworzenie infrastruktury obliczeniowej i środowiska badawczego, które umożliwią rozwój zaufanej sztucznej inteligencji – zgodnej z zasadami przejrzystości, odpowiedzialności i etyki.
Superkomputer nowej generacji
Sercem Gaia AI Factory będzie superkomputer nowej generacji, wyposażony w ponad 1000 układów GPU, zoptymalizowanych do treningu dużych modeli AI.
Jak zapowiedział wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski, maszyna będzie kilkukrotnie szybsza od obecnie działającego superkomputera Helios.
Kluczowe obszary badawcze
Gaia AI Factory skoncentruje się na trzech strategicznych kierunkach rozwoju:
- Ochrona zdrowia – wykorzystanie AI w medycynie i analizie danych biologicznych.
- Sektor kosmiczny – przetwarzanie danych satelitarnych i symulacje środowiskowe.
- Duże modele językowe (LLM) – tworzenie i trenowanie modeli o polskiej i europejskiej tożsamości językowej.
Projekt obejmuje również rozwój repozytoriów danych, programów edukacyjnych i szkoleń specjalistycznych, które mają wspierać rozwój kompetencji w dziedzinie sztucznej inteligencji.
Polska częścią europejskiej sieci Fabryk AI
Gaia AI Factory dołączy do ogólnoeuropejskiego systemu Fabryk AI, współpracując z fińską LUMI AI Factory oraz polską PIAST AI Factory w Poznaniu.
Razem utworzą rozproszony ekosystem badawczy, umożliwiający testowanie, trenowanie i wdrażanie modeli sztucznej inteligencji w skali europejskiej.
W szerszej perspektywie Polska jest również zaangażowana w program AI Gigafactories, który ma rozwijać infrastrukturę dla modeli o bilionach parametrów – to kolejny krok w budowie suwerennego, europejskiego ekosystemu AI.
Nowy rozdział w rozwoju polskiej AI
Powstanie Gaia AI Factory to dowód, że Polska staje się jednym z liderów rozwoju zaufanej sztucznej inteligencji w Europie. Projekt nie tylko zwiększy krajową moc obliczeniową, ale też umożliwi naukowcom i przedsiębiorcom tworzenie innowacji na światowym poziomie.
Jak podsumowują przedstawiciele rządu i uczelni, to inwestycja, która łączy infrastrukturę, wiedzę i wartości – fundamenty potrzebne do budowy przyszłości opartej na inteligentnych technologiach.
Komentarze (0)