Czym są kable iskrobezpieczne i dlaczego są tak ważne w przemyśle?

Przewody do zadań specjalnych – nie tylko w strefach niebezpiecznych

Bezpieczeństwo instalacji elektrycznych w zakładach przemysłowych to temat o ogromnym znaczeniu – szczególnie tam, gdzie obecność gazów, par łatwopalnych lub pyłów stwarza realne ryzyko eksplozji. W takich warunkach nie wystarczy standardowy przewód. Potrzebne są kable iskrobezpieczne, zaprojektowane z myślą o zapobieganiu nawet najmniejszym iskrzeniom, które mogłyby doprowadzić do tragedii.

To właśnie one znajdują zastosowanie w tzw. strefach zagrożonych wybuchem, czyli miejscach, gdzie zwykła instalacja mogłaby być źródłem poważnych awarii.

Co to znaczy, że kabel jest iskrobezpieczny?

Iskrobezpieczeństwo to koncepcja techniczna i normatywna polegająca na ograniczeniu energii elektrycznej w obwodzie do poziomu, który nie jest w stanie zapalić atmosfery wybuchowej. Innymi słowy – nawet w przypadku zwarcia lub uszkodzenia kabla, urządzenie i instalacja nie mogą wywołać iskry o wystarczającej energii, by doszło do zapłonu.

Dlatego konstrukcja takich przewodów uwzględnia:

• odporność na wysoką temperaturę,

• osłony z materiałów trudnozapalnych, najczęściej w kolorze niebieskim dla łatwej identyfikacji,

• dodatkowe warstwy ekranowania, szczególnie w wersjach typu EMV.

Przykłady takich przewodów to m.in. OZ-BL, OZ-BL-CY czy OB-BL-PAAR-CY. Charakteryzują się one elastycznością, trwałością i zgodnością z międzynarodowymi standardami.

Kiedy i gdzie stosuje się takie kable?

Kable iskrobezpieczne stosowane są w miejscach, gdzie może dojść do kontaktu z substancjami łatwopalnymi. Do typowych lokalizacji należą:

• rafinerie,

• stacje przesyłu i rozładunku gazu,

• zakłady chemiczne,

• silosy i młyny z dużym zapyleniem,

• tartaki,

• lakiernie.

Są też używane w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym, a nawet w górnictwie. Wszędzie tam, gdzie obecność materiałów wybuchowych (czy to w postaci pyłów, czy oparów) wymaga najwyższego poziomu zabezpieczeń.

Normy i certyfikacja – co oznacza ATEX i IECEx?

Zastosowanie przewodów iskrobezpiecznych reguluje prawo – zarówno krajowe, jak i unijne czy międzynarodowe. Dwa najczęściej spotykane oznaczenia to:

ATEX (fr. ATmosphères EXplosibles) – europejska dyrektywa, która definiuje wymagania dotyczące urządzeń i systemów zabezpieczających stosowanych w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Produkty oznaczone jako zgodne z ATEX muszą przejść szczegółowe badania oraz certyfikację.

IECEx – system międzynarodowy oparty na normach Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej (IEC), który umożliwia globalne uznawanie urządzeń przeznaczonych do użytku w atmosferach wybuchowych.

Choć obie normy dotyczą tych samych zastosowań, to:

• ATEX obowiązuje w Unii Europejskiej,

• IECEx ułatwia wprowadzanie produktów na rynki międzynarodowe.

Przewody iskrobezpieczne oferowane przez producentów takich jak Helukabel spełniają obie normy, co umożliwia ich bezpieczne wykorzystanie niezależnie od lokalizacji zakładu.

Nie tylko bezpieczeństwo, ale też trwałość

Warto dodać, że kable do stref zagrożonych wybuchem to nie tylko urządzenia o zwiększonym poziomie bezpieczeństwa. Ich konstrukcja musi również sprostać wielu trudnym warunkom eksploatacyjnym:

• obecności substancji żrących,

• wibracjom i naprężeniom mechanicznym,

• ekstremalnym temperaturom,

• kontaktowi z olejami, chłodziwami i biopaliwami.

Dlatego producenci, tacy jak Helukabel, stosują odporne mechanicznie powłoki PVC oraz dbają o to, by cały proces produkcji był możliwie neutralny środowiskowo – poprzez ograniczenie emisji szkodliwych substancji.