- Rekordowy udział OZE i dominacja wiatru: W II kwartale 2026 r. odnawialne źródła wyprodukowały 38,3 TWh energii, a same farmy wiatrowe (27,9% udziału w miksie) po raz pierwszy wyprzedziły generację z elektrowni gazowych (26,8%).
- Wzrost mocy w fotowoltaice i energetyce wodnej: Stabilny wynik fotowoltaiki na poziomie 8,4 TWh zapewniono dzięki przyłączeniu 2,1 GW nowych instalacji, natomiast elektrownie wodne zanotowały dynamiczny wzrost produkcji aż o 69% rok do roku.
- Niezbędna rola gazu i sieci transgranicznych: Ze względu na starzenie się floty reaktorów jądrowych (spadek generacji z atomu o 11%) oraz rosnące zużycie prądu, elektrownie gazowe nadal pracują jako niezbędne źródło bilansujące, a system wspomagany jest importem energii (głównie z Francji).
- Rosnące zapotrzebowanie i elektryfikacja: Krajowe zużycie prądu wzrosło do 76,3 TWh m.in. na skutek skokowego wzrostu zapotrzebowania w sektorze transportu elektrycznego (o 20% r/r), co stawia nowe wyzwania przed rozbudową infrastruktury przesyłowej.
- Wyzwania inwestycyjne i spadek energii pierwotnej: Mimo osiągnięcia łącznej mocy 66,3 GW w OZE, tempo nowych przyłączeń w II kwartale 2026 r. zauważalnie zwolniło, co przy spaczonym wydobyciu paliw kopalnych z Morza Północnego zwiększa całkowitą zależność energetyczną kraju od dostaw zewnętrznych.
Jeszcze kilkanaście lat temu brytyjski system elektroenergetyczny był silnie uzależniony od węgla i gazu. Dziś obraz wygląda zupełnie inaczej. Najnowsze dane brytyjskiego resortu energii pokazują, że odnawialne źródła energii odpowiadały w drugim kwartale 2026 roku za rekordowe 55,8 proc. produkcji energii elektrycznej.
Łącznie OZE wytworzyły 38,3 TWh, czyli o około 5 proc. więcej niż w analogicznym okresie rok wcześniej.
Jeszcze bardziej symboliczna jest zmiana wewnątrz samego miksu. Farmy wiatrowe odpowiadały za 27,9 proc. produkcji energii, wyprzedzając elektrownie gazowe z udziałem 26,8 proc.
Dla kraju, który przez lata opierał znaczną część swojej elektroenergetyki właśnie na gazie, to ważny moment.
OZE pobiły poprzedni rekord
Dotychczasowy rekord udziału energii odnawialnej wynosił 54,8 proc. i został ustanowiony w trzecim kwartale 2025 roku.
Nowy wynik jest wyższy o jeden punkt procentowy. Co jeszcze ciekawsze, według brytyjskiego Department for Energy Security and Net Zero ostatnich pięć kwartałów przyniosło pięć najwyższych udziałów OZE w historii pomiarów.
Nie wygląda to więc na jednorazowy wyskok spowodowany wyjątkowo korzystną pogodą.
Kierunek zmian jest coraz bardziej widoczny.
Najwięcej dały wiatraki
Za rekord odpowiadała przede wszystkim energetyka wiatrowa.
W drugim kwartale farmy wiatrowe wyprodukowały 19,2 TWh energii, o 9,4 proc. więcej niż rok wcześniej.
Lądowa energetyka wiatrowa dostarczyła 7,9 TWh, poprawiając wynik o 13 proc. Jeszcze więcej energii pochodziło z farm morskich - około 11,2 TWh, czyli o 7,1 proc. więcej niż rok wcześniej.
Oba wyniki były rekordowe dla drugiego kwartału.
Pomogła zarówno rozbudowa mocy zainstalowanej, jak i pogoda. Średnie prędkości wiatru były najwyższe od 2017 roku, co jest szczególnie interesujące, ponieważ drugi kwartał zwykle nie należy w Wielkiej Brytanii do najbardziej wietrznych okresów roku.
Fotowoltaika bez nowego rekordu, ale z bardzo mocnym wynikiem
Brytyjskie instalacje fotowoltaiczne wyprodukowały w analizowanym okresie około 8,4 TWh energii.
To praktycznie tyle samo co rok wcześniej, mimo że drugi kwartał 2025 roku był wyjątkowo słoneczny.
Dlaczego produkcja nie spadła? Brytyjczycy dołożyli około 2,1 GW nowych mocy fotowoltaicznych, dzięki czemu większa liczba instalacji zrekompensowała nieco słabsze warunki pogodowe.
Udział PV w całej produkcji energii wyniósł 12,3 proc. i był o 0,3 pkt proc. niższy niż rok wcześniej. Nie wynikało to jednak ze spadku generacji, lecz z tego, że całkowita produkcja energii elektrycznej w kraju wzrosła.
Elektrownie wodne również mocno przyspieszyły
Znacznie mniejszym, ale ciekawym elementem miksu była hydroenergetyka.
Produkcja elektrowni wodnych wzrosła aż o 69 proc. rok do roku i osiągnęła 1,2 TWh.
Bioenergia zanotowała natomiast spadek o około 3,3 proc.
W efekcie rekord OZE został osiągnięty przede wszystkim dzięki połączeniu bardzo wysokiej generacji wiatrowej, stabilnej fotowoltaiki i wzrostu produkcji hydroelektrowni.
Atom osłabił wynik całej energetyki niskoemisyjnej
Paradoksalnie rekord OZE nie oznaczał rekordu wszystkich źródeł niskoemisyjnych.
Ich łączny udział spadł o 0,9 pkt proc. do 68,5 proc.
Powodem była słabsza praca elektrowni jądrowych. Produkcja z atomu zmniejszyła się o 11 proc. do około 8,7 TWh, zbliżając się do jednych z najniższych wyników w historii brytyjskich pomiarów.
Brytyjski resort energii wskazuje tu na starzenie się floty reaktorów oraz przestoje eksploatacyjne.
To dobrze pokazuje, dlaczego rekordowa produkcja wiatrowa nie oznacza jeszcze, że gaz może zniknąć z systemu.
Gaz nadal jest bardzo potrzebny
Choć energetyka wiatrowa wyprzedziła gaz pod względem udziału w produkcji, same elektrownie gazowe wcale nie pracowały mniej.
Wytworzyły około 18,4 TWh energii, czyli o 4,4 proc. więcej niż rok wcześniej.
Udział wszystkich paliw kopalnych wzrósł minimalnie do 27,2 proc.
To pozornie sprzeczne dane, ale ich wyjaśnienie jest proste: wzrosło zapotrzebowanie na energię.
OZE zwiększają swój udział, ale brytyjski system nadal potrzebuje źródeł dyspozycyjnych zdolnych do szybkiego reagowania na zmiany produkcji z wiatru i słońca.
Brytyjczycy zużywają coraz więcej prądu
W drugim kwartale 2026 roku zapotrzebowanie na energię elektryczną osiągnęło 76,3 TWh, rosnąc o 3,4 proc. rok do roku.
To najwyższy wynik dla drugiego kwartału od pięciu lat.
Jednym z powodów jest postępująca elektryfikacja transportu. Zużycie energii elektrycznej w tym sektorze wzrosło aż o 20 proc. do rekordowych 4,8 TWh.
Im więcej samochodów elektrycznych, pomp ciepła, centrów danych i zelektryfikowanego przemysłu, tym większą ilość energii będzie musiał dostarczyć system elektroenergetyczny.
Rekordowy udział OZE to więc tylko połowa historii. Drugą jest zdolność do budowania nowych źródeł równie szybko, jak rośnie zużycie.
Wielka Brytania nadal potrzebuje importu
Krajowa produkcja energii elektrycznej zwiększyła się o 2,9 proc. do 68,6 TWh i pokryła około 89,8 proc. zapotrzebowania.
Resztę trzeba było sprowadzić.
Import netto wyniósł około 7,6 TWh, czyli o 3,2 proc. więcej niż rok wcześniej. Zdecydowanie najważniejszym dostawcą była Francja, z której Wielka Brytania sprowadziła netto około 6,1 TWh energii elektrycznej.
To pokazuje znaczenie połączeń transgranicznych. System z dużym udziałem zmiennych źródeł odnawialnych nie działa w izolacji - możliwość wymiany energii z sąsiadami staje się jednym z elementów jego stabilności.
Jest jednak drugi problem: spada krajowa produkcja energii pierwotnej
Bardziej niepokojąco wyglądają dane dotyczące całej brytyjskiej gospodarki energetycznej, nie tylko elektroenergetyki.
Produkcja energii pierwotnej w Wielkiej Brytanii spadła z około 289 mln ton ekwiwalentu ropy w 2000 roku do 94 mln toe w 2025 roku.
Głównym powodem jest malejące wydobycie ropy i gazu z Morza Północnego.
W okresie od maja do lipca 2026 roku produkcja energii jądrowej spadła rok do roku o 28,6 proc., a wydobycie ropy o 16,7 proc. Jednocześnie produkcja z wiatru, słońca i wody wzrosła o około 4 proc.
W efekcie Wielka Brytania staje się bardziej niskoemisyjna, ale jednocześnie bardziej zależna od importowanej energii.
OZE rosną, lecz tempo nowych inwestycji zaczęło zwalniać
Na koniec drugiego kwartału 2026 roku łączna moc odnawialnych źródeł w Wielkiej Brytanii wynosiła około 66,3 GW.
To o 2,7 GW więcej niż rok wcześniej. Co ciekawe, aż trzy czwarte nowych mocy stanowiła fotowoltaika.
W kraju funkcjonuje już ponad 2,1 mln instalacji PV, a pierwsza połowa 2026 roku przyniosła więcej nowych instalacji niż jakiekolwiek wcześniejsze półrocze.
Nie wszystkie dane są jednak optymistyczne.
W samym drugim kwartale przyłączono tylko około 0,4 GW nowych mocy OZE. To najsłabszy wynik od trzeciego kwartału 2023 roku i mniej niż połowa 1 GW dołączonego w analogicznym okresie rok wcześniej.
Jeśli taka tendencja utrzyma się dłużej, może utrudnić realizację kolejnych celów energetycznych.
Rekord pokazuje zmianę systemu, ale gaz jeszcze długo nie zniknie
Najważniejszą informacją z nowych danych nie jest nawet sam rekord 55,8 proc.
Znacznie ciekawsze jest to, że wiatr stał się w Wielkiej Brytanii źródłem energii porównywalnym - a okresowo większym - od gazu.
Jeszcze niedawno trudno byłoby sobie wyobrazić taki układ.
Nie oznacza to jednak końca elektrowni gazowych. Przy obecnym poziomie magazynowania energii i charakterze produkcji OZE nadal pełnią one ważną funkcję stabilizującą.
Kolejnym etapem brytyjskiej transformacji będzie więc nie tylko budowa większej liczby wiatraków i paneli, ale również rozwój magazynów energii, sieci przesyłowych, połączeń międzysystemowych oraz źródeł zdolnych do elastycznej pracy.
Wielka Brytania pokazuje, jak szybko może zmienić się miks
Brytyjski przykład jest ciekawy również z polskiej perspektywy.
Transformacja nie polega na tym, że jednego dnia wyłącza się gaz, a następnego wszystko działa na wietrze. To wieloletnia przebudowa systemu, w której przez długi czas stare i nowe technologie działają równolegle.
Dzisiaj Wielka Brytania może pochwalić się rekordowym udziałem OZE i sytuacją, w której wiatraki wytwarzają więcej energii niż elektrownie gazowe.
Jednocześnie nadal importuje energię, korzysta z gazu i mierzy się ze starzejącą się flotą atomową oraz wolniejszym tempem przyłączania nowych źródeł.
I właśnie dlatego nowy rekord jest ciekawy.
Nie pokazuje systemu, który zakończył transformację. Pokazuje system, który wszedł już na tyle daleko w transformację, że odnawialne źródła przestały być dodatkiem do energetyki - stały się jej największą częścią.
Materiał współtworzony z AI.
Komentarze (0)