Żywotność ogniw w ogniu pytań – twarde dane kontra obawy kierowców

W dyskusjach na temat elektromobilności jak bumerang powraca temat trwałości magazynów energii. Sceptycy często kreślą scenariusze, w których po kilku latach eksploatacji zasięg pojazdu kurczy się do poziomu uniemożliwiającego komfortowe podróżowanie, co drastycznie obniża wartość rezydualną auta. Aby zweryfikować te tezy, kanadyjska firma analityczna Geotab poddała szczegółowej weryfikacji flotę składającą się z 22 700 samochodów elektrycznych, reprezentujących 21 różnych modeli. Wyniki tych obserwacji, prowadzonych systematycznie od 2020 roku, dostarczają argumentów, które mogą zmienić postrzeganie technologii litowo-jonowej.

Matematyka degradacji: Ile zasięgu tracimy każdego roku?

Najnowsza edycja raportu z 2025 roku przynosi konkretną wartość: średni roczny spadek pojemności akumulatorów wynosi 2,3 procent. Choć liczba ta może wydawać się abstrakcyjna, jej przełożenie na rzeczywistość jest optymistyczne dla właścicieli "elektryków". Oznacza to bowiem, że po ośmiu latach – co pokrywa się ze statystycznym czasem posiadania jednego auta przez kierowcę w USA – ogniwa zachowują około 81,6 procent swojej fabrycznej sprawności.

Co więcej, prognozy sięgające 13 lat eksploatacji wskazują, że nawet u schyłku technicznego życia pojazdu, jego bateria wciąż powinna oferować blisko 75 procent pierwotnego zasięgu. W ujęciu praktycznym, samochód, który wyjeżdżając z salonu pokonywał 400 kilometrów na jednym ładowaniu, po ponad dekadzie wciąż będzie w stanie przejechać dystans przekraczający 320 kilometrów w analogicznych warunkach drogowych. Taka charakterystyka starzenia się podzespołów sugeruje, że żywotność akumulatora w wielu przypadkach przekroczy standardowy cykl własności samochodu.

Paradoks szybkiego ładowania – wygoda kosztem trwałości

Interesującym zjawiskiem, na które zwracają uwagę analitycy, jest zmiana trendu w porównaniu do lat ubiegłych. W badaniu z 2024 roku odnotowano degradację na poziomie 1,8 procent, podczas gdy obecnie wskaźnik ten wzrósł do wspomnianych 2,3 procent. Eksperci uspokajają jednak, że nie świadczy to o pogorszeniu jakości samych ogniw, lecz o ewolucji nawyków użytkowników.

Głównym czynnikiem przyspieszającym zużycie jest rosnąca popularność ultraszybkich ładowarek prądem stałym (DC) o mocy powyżej 100 kW. Kierowcy, ceniąc sobie czas i wygodę, częściej korzystają z infrastruktury high-power. Niestety, fizyka jest nieubłagana – wysokie natężenie prądu generuje znaczną ilość ciepła, które jest wrogiem numer jeden dla chemii ogniw. Dane są tutaj jednoznaczne:

• Częste korzystanie z szybkiego ładowania DC może podnieść roczną utratę pojemności do około 3,0 procent.
• Ładowanie wolniejsze, prądem przemiennym (AC Level 2), pozwala ograniczyć ten proces do około 1,5 procent rocznie.

Mamy więc do czynienia z sytuacją, w której wybór metody uzupełniania energii może dwukrotnie przyspieszyć lub spowolnić proces starzenia się baterii.

Temperatura i intensywność eksploatacji – mity i fakty

Często demonizowany wpływ klimatu na kondycję akumulatorów okazał się w badaniach mniej znaczący, niż przypuszczano. Owszem, pojazdy eksploatowane w gorących regionach tracą sprawność szybciej, ale różnica względem klimatu umiarkowanego wynosi zaledwie 0,4 procent rocznie. Jest to wartość zauważalna, ale nie powinna stanowić nadrzędnego kryterium przy decyzji zakupowej.

Nieco większe znaczenie ma profil użytkowania pojazdu. Samochody pracujące w flotach, jeżdżące intensywnie "do oporu", wykazują degradację wyższą średnio o 0,8 procent w skali roku. Warto również odnotować różnice konstrukcyjne między segmentami rynku. Samochody dostawcze (furgonetki) notują średni spadek pojemności na poziomie 2,7 procent rocznie, podczas gdy w przypadku aut osobowych wskaźnik ten wynosi 2,0 procent. Wynika to z odmiennych priorytetów projektowych – w transporcie komercyjnym często ważniejsze od długowieczności są inne parametry operacyjne.

Higiena energetyczna, czyli jak wydłużyć życie pojazdu

Wnioski płynące z analizy Geotab, opartej na danych z ponad 5 milionów subskrypcji, są uspokajające: współczesne systemy litowo-jonowe są wystarczająco solidne, by służyć przez cały okres eksploatacji pojazdu. Jednakże, aby zmaksymalizować ich potencjał, warto wdrożyć kilka prostych zasad.

Eksperci rekomendują unikanie skrajnych stanów naładowania. Przyspieszone zużycie następuje głównie wtedy, gdy pojazd przez ponad 80 procent czasu pozostaje naładowany powyżej 80 procent lub rozładowany poniżej 20 procent. Najprostszą i najskuteczniejszą radą pozostaje jednak wybór odpowiedniego źródła prądu: należy stosować najniższą możliwą moc ładowania zawsze wtedy, gdy czas na to pozwala. Takie podejście stanowi optymalny kompromis między wygodą użytkowania a dbałością o techniczną kondycję samochodu na lata.